โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์รักษาหายได้ไหม? คำตอบขึ้นอยู่กับชนิดของโรค บางโรครักษาให้หายได้ด้วยยาที่เหมาะสม เช่น ซิฟิลิส หนองใน และหนองในเทียม ส่วนโรคที่เกิดจากไวรัสบางชนิดอาจไม่หายขาด แต่ควบคุมอาการ ลดการถ่ายทอด หรือป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้
สิ่งสำคัญคือไม่ควรเดาจากอาการหรือซื้อยากินเอง เพราะหลายโรคไม่มีอาการ อาการคล้ายกันได้ และยาที่ใช้ต่างกัน การตรวจช่วยให้ได้รับการดูแลตรงสาเหตุมากกว่า
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์รักษาหายได้ไหม และแบบไหนหายได้
โรคที่เกิดจากแบคทีเรียหรือปรสิตหลายชนิดรักษาหายได้เมื่อได้รับยาที่เหมาะสมและใช้ครบตามคำแนะนำ ตัวอย่างที่คนมักได้ยิน ได้แก่ ซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม และพยาธิช่องคลอด
คำว่า “รักษาหาย” ไม่ได้แปลว่าจะไม่เป็นซ้ำ หากสัมผัสเชื้ออีกก็สามารถติดใหม่ได้ และบางครั้งคู่ที่ยังไม่ได้ตรวจหรือรักษาอาจทำให้ส่งเชื้อกลับไปมา จึงควรถามคลินิกเรื่องการแจ้งคู่ การตรวจคู่ และช่วงเวลาที่ควรงดหรือป้องกันการมีเพศสัมพันธ์
โรคแบบไหนควบคุมได้แต่ไม่หายขาด
การติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น HIV เริม และไวรัสตับอักเสบบี อาจอยู่ในร่างกายต่อ แต่มีวิธีติดตาม ควบคุมอาการ ลดความเสี่ยง หรือใช้ยาป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้ สำหรับ HPV ร่างกายของหลายคนกำจัดเชื้อได้เองตามเวลา แต่ยังต้องติดตามความผิดปกติและรับวัคซีนตามคำแนะนำที่เหมาะสม
ไม่ควรเหมารวมว่าโรคที่ไม่หายขาดแปลว่าใช้ชีวิตปกติไม่ได้ การดูแลต่อเนื่องช่วยให้คนจำนวนมากมีสุขภาพดี มีความสัมพันธ์ และวางแผนชีวิตได้
ไม่มีอาการ ยังต้องตรวจไหม
ควรพิจารณาตรวจตามประวัติความเสี่ยง เพราะโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์หลายชนิดไม่มีอาการ ตำแหน่งตรวจอาจเป็นปัสสาวะ เลือด คอ อวัยวะเพศ หรือทวารหนัก ขึ้นอยู่กับกิจกรรมทางเพศ ไม่ใช่อัตลักษณ์หรือรูปลักษณ์ของผู้รับบริการ
หากมีแผล ตุ่ม ผื่น ตกขาวหรือหนองผิดปกติ ปัสสาวะแสบ เจ็บท้องน้อย เจ็บอัณฑะ หรือเจ็บคอหลังมีเพศสัมพันธ์ ควรไปตรวจ ไม่ควรใช้รูปจากอินเทอร์เน็ตตัดสินว่าเป็นโรคใด
ทำไมไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง
- อาการคล้ายกันอาจเกิดจากคนละโรคและใช้ยาคนละชนิด
- ยาที่ไม่เหมาะสมอาจกดอาการชั่วคราวแต่ไม่ได้กำจัดเชื้อ
- การใช้ยาไม่ถูกต้องเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา
- อาจเกิดการแพ้หรือมีผลกับยาอื่นที่ใช้อยู่
- ทำให้การตรวจและติดตามสาเหตุยากขึ้น
นำรายชื่อยาประจำ ยาที่ซื้อเอง วิตามิน สมุนไพร และประวัติแพ้ยาไปบอกคลินิกทุกครั้ง ไม่ควรใช้ยาที่เหลือจากครั้งก่อนหรือแบ่งยาของคนอื่น
หลังได้รับยา ควรทำอะไรต่อ
- ใช้ยาตามฉลากและคำแนะนำให้ครบ
- ถามว่าควรกลับมาตรวจซ้ำหรือไม่ และเมื่อไร
- ถามเรื่องการตรวจและดูแลคู่ โดยไม่กล่าวโทษกัน
- งดหรือใช้วิธีป้องกันตามช่วงเวลาที่คลินิกแนะนำ
- กลับไปพบคลินิกหากอาการไม่ดีขึ้น แย่ลง หรือเกิดอาการใหม่
หากลืมยา อาเจียนหลังยา หรือใช้ยาไม่ครบ อย่าเพิ่มขนาดหรือเริ่มใหม่เอง ให้ติดต่อคลินิกหรือเภสัชกรพร้อมแจ้งชื่อยาและเวลาที่เกิดขึ้น
อาการแบบไหนควรขอความช่วยเหลือเร็ว
ไปพบสถานพยาบาลโดยเร็ว หากมีไข้ร่วมกับปวดท้องน้อยมาก ปวดหรือบวมที่อัณฑะ ตั้งครรภ์และมีอาการผิดปกติ มีแผลลาม ปวดมาก หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังได้รับยา
หากหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม เป็นลม ผื่นรุนแรงหลังใช้ยา หรือรู้สึกไม่ปลอดภัย ให้ไปฉุกเฉินทันที
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์กับ HIV เกี่ยวกันอย่างไร
การมีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ไม่ได้แปลว่ามี HIV แต่เหตุการณ์เดียวกันอาจมีโอกาสสัมผัสหลายเชื้อ คลินิกอาจเสนอการตรวจ HIV และไวรัสตับอักเสบร่วมตามความเหมาะสม หากเหตุเสี่ยง HIV ยังไม่เกิน 72 ชั่วโมง ควรถามเรื่อง PEP โดยเร็ว ไม่ต้องรอให้อาการเกิด
ผู้มี HIV ที่กินยาต่อเนื่องและยืนยันว่าปริมาณไวรัสต่ำจนตรวจไม่พบ จะไม่ถ่ายทอด HIV ทางเพศสัมพันธ์ หรือ U=U แต่ยังสามารถรับหรือส่งต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่นได้ จึงยังมีประโยชน์ที่จะตรวจตามความเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
อาการหายแล้วแปลว่าหายจากโรคหรือยัง
ยังสรุปไม่ได้ อาการอาจดีขึ้นก่อนกำจัดเชื้อหมด ควรใช้ยาให้ครบและตรวจติดตามตามที่คลินิกนัด
คู่ไม่มีอาการ แปลว่าไม่ติดใช่ไหม
ไม่ใช่ หลายโรคไม่มีอาการ คู่ควรได้รับคำแนะนำเรื่องการตรวจตามชนิดโรคและช่วงเวลาที่เหมาะสม
ใช้ถุงยางแล้วต้องตรวจไหม
ถุงยางช่วยลดความเสี่ยงได้มากเมื่อใช้ถูกต้อง แต่ไม่ครอบคลุมผิวหนังทุกบริเวณและอาจมีเหตุหลุดหรือแตก การตรวจควรดูจากกิจกรรม ความกังวล และคำแนะนำของสถานพยาบาลร่วมกัน
ตรวจเองที่บ้านแทนคลินิกได้ทุกโรคไหม
ไม่ได้ทุกโรคและทุกตำแหน่ง ชุดตรวจบางชนิดใช้คัดกรองเบื้องต้นและอาจต้องตรวจยืนยัน ควรอ่านข้อจำกัดของชุดตรวจและขอคำแนะนำเมื่อผลบวก ผลไม่ชัด หรือยังมีอาการ
สรุป
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์บางชนิดรักษาหายได้ ส่วนบางชนิดควบคุมได้ การจะรู้ว่าเป็นชนิดใดต้องอาศัยการตรวจ ไม่ควรซื้อยาหรือใช้ยาที่เหลือเอง ใช้ยาให้ครบ ดูแลคู่ และกลับไปตามนัด หากมีอาการรุนแรงหรือแพ้ยาให้ขอความช่วยเหลือทันที
อ่านต่อได้ที่ การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และ การตรวจ HIV ด้วยตนเอง
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือจ่ายยาเฉพาะบุคคล
แหล่งอ้างอิงและข้อมูลเพิ่มเติม
- องค์การอนามัยโลก: โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
- องค์การอนามัยโลก: การดูแลและป้องกัน STI
- กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจทาน
ตรวจทานแหล่งข้อมูลล่าสุด: 5 ตุลาคม 2569
